Wat betekent de vertraging op OVatlas?
Het getal is de punctualiteit die het voertuig zelf meldt tegenover zijn eigen dienstregeling. Zo lees je het, ook wanneer het negatief is.
Waar het getal vandaan komt
De vertraging die je bij een voertuig of bij een vertrek ziet, is geen berekening van OVatlas. Het is de punctualiteit die het voertuig zelf meldt: het verschil, in seconden, tussen de tijd waarop het ergens is en de tijd waarop het volgens zijn eigen dienstregeling had moeten zijn. Die waarde reist mee in dezelfde berichten als de positie, en OVatlas laat hem zien, afgerond op hele minuten.
Dat betekent twee dingen. Ten eerste hoort het getal bij één rit en bij één dienstregeling: de vergelijking gaat over het rooster van dat voertuig, niet over een gemiddelde van de lijn, de dag of de vervoerder. Ten tweede is het een momentopname. Het verandert zodra het voertuig zich opnieuw meldt, en het kan tijdens een rit alle kanten op bewegen: inlopen bij een rustige halte, oplopen in de spits of bij een brug die openstaat.
Een negatief getal betekent te vroeg
Staat er een min voor, dan loopt het voertuig vóór op de dienstregeling. Dat klinkt als goed nieuws, en voor een trein die daarmee wat speling krijgt is het dat ook, maar bij bus en tram is te vroeg rijden juist een probleem. Wie op de geplande tijd bij de halte staat, kan de rit missen omdat die er al geweest is. Vervoerders sturen daarom op het voorkomen van te vroeg vertrekken, en dat zie je op de kaart terug: een voertuig dat voorloopt, wacht bij een halte vaak even tot zijn tijd.
Een klein getal, positief of negatief, zegt bovendien niet veel. Verkeerslichten, in- en uitstappen en een halte met veel reizigers schuiven een rit makkelijk een halve minuut op zonder dat iemand dat als vertraging ervaart. Interessant wordt een vertraging pas als ze groeit en blijft groeien over opeenvolgende meldingen — dat is het patroon waarmee je een overstap opnieuw moet gaan bekijken.
Waarom het afwijkt van de app van de vervoerder
Zet je OVatlas naast de app van de vervoerder, dan zie je soms een ander getal. Dat is geen fout van een van beide. De feed levert de punctualiteit in seconden; OVatlas rondt die af op hele minuten en laat een kleine afwijking gewoon als op tijd zien. De app van de vervoerder hanteert zijn eigen drempels en leest het voertuig bovendien op een ander moment uit. Bij precies dezelfde bus kunnen daar dus twee verschillende getallen uit komen, zonder dat een van beide iets verkeerd doet.
Daar komt bij dat een app een verwachting kan tonen — een voorspelde vertrektijd bij jouw halte, doorgerekend over de rest van de rit — waar OVatlas laat zien wat er is gemeld. Bij een rit die netjes op tijd loopt valt dat verschil niet op. Bij een rit waarvan de vertraging aan het oplopen is wel, want een voorspelling loopt dan voor op de laatste melding. Beide beelden kloppen; ze beantwoorden alleen een andere vraag.
Wat het getal niet is
De vertraging is geen voorspelling. Ze zegt hoe het voertuig er nu voor staat, niet hoe het er over vier haltes voor zal staan. Een bus met twee minuten vertraging kan die bij de volgende halte weer kwijt zijn, en een trein die op tijd rijdt kan tien minuten verderop alsnog stilstaan. Gebruik het getal dus als thermometer en niet als belofte, en kijk bij een krappe overstap liever naar de stip zelf: waar is het voertuig, en beweegt het.
Het getal zegt ook niets over uitval. Een rit die helemaal niet rijdt, meldt geen vertraging. Voor wat er met een lijn of traject aan de hand is, zijn de storingsmeldingen bedoeld, die OVatlas apart toont in het verstoringenpaneel, met de meldingen van de vervoerders zelf en de geplande werkzaamheden.